Σαπωνοποίηση | Από την Λέσβο της αρχαίας Ελλάδας ως την Μασσαλία!

aromatherapy-aromatic-bath-bath-towels-206299

Με το Ελληνικό ελαιόλαδο να θεωρείται «υγρός χρυσός» και την τριχόπτωση να αποτελεί
ένα πρόβλημα (κυρίως για τους άντρες), το να μην φτιάχνουμε σαπούνια για να ενισχύσουμε
την τρίχα μας, μοιάζει παράδοξο.

Ωστόσο, το να φτιάξουμε οι ίδιοι σαπούνια φαίνεται κάπως ανέφικτο, όμως δεν είχαν την
ίδια γνώμη οι αρχαίοι Βαβυλώνιοι 5000 (!) περίπου χρόνια πριν [1]. Από την Λέσβο της
αρχαίας Ελλάδας και έπειτα σε άλλες Ευρωπαϊκές πόλεις, με αποκορύφωμα την Μασσαλία,
η σαπωνοποίηση έγινε τέχνη [2].

Με τις καταστροφές στην ελαιοπαραγωγή της Γαλλίας στα τέλη του 17ου αιώνα, το Κρητικό ελαιόλαδο χρησιμοποιήθηκε ευρέως στην Μασσαλία για παρασκευή σαπουνιού. Βέβαια, το αυθεντικό πράσινο σαπούνι δεν έχει το χαρακτηριστικό πράσινο χρώμα επειδή δεν υπάρχει η προσθήκη χλωροφύλλης για να δώσει το χρώμα αυτό.

Η παρασκευή σαπουνιού γίνεται με δύο μεθόδους: Την ψυχρή μέθοδο και την θερμή μέθοδο.

Η θερμή μέθοδος είναι αυτή που χρησιμοποιείται στη βιομηχανία και έχει ως αποτέλεσμα
λόγω των υψηλών θερμοκρασιών την καταστροφή της γλυκερίνης και άλλων ευεργετικών
ουσιών των ελαίων.

Η ψυχρή μέθοδος είναι αυτή που θα πραγματοποιήσουμε και δε θα χρειαστούμε ιδιαίτερο
εξοπλισμό, υψηλές θερμοκρασίες και πολλά έξοδα.

Αρκετά είπαμε όμως, όσον αφορά τις πληροφορίες γύρω από το πράσινο σαπούνι και μάλλον
είναι ώρα να περάσουμε στο πιο πρακτικό κομμάτι.

Ας ξεκινήσουμε με τον εξοπλισμό που θα χρειαστούμε.
● Μία ζυγαριά κουζίνας
● Μία κουτάλα (όχι αλουμινένια)
● Μία κατσαρόλα (που δεν χρησιμοποιούμε πλέον για φαγητό)
● Ένα ζευγάρι γάντια
● Ένα ταψί ή κατάλληλα καλούπια
● Μία λεκάνη
● Ένα δοχείο για τις μετρήσεις

Εάν βεβαιωθούμε ότι είμαστε εντάξει από εξοπλισμό, προχωράμε στα υλικά. Αρχικά, να
αναφέρουμε ότι για λάδια θα χρησιμοποιήσουμε αγνό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, δαφνέλαιο,
λάδι καρύδας, καστορέλαιο αμυγδαλέλαιο και αιθέριο έλαιο λεβάντας. Θα μπορούσαμε να
αφιερώσουμε ένα ολόκληρο άρθρο για το τι προσφέρουν τα συγκεκριμένο υλικά στην τρίχα
και όχι μόνο, αλλά ας επικεντρωθούμε στην παρασκευή. Έπειτα, απιονισμένο νερό, καυστική
σόδα, αποξηραμένο δεντρολίβανο και ρίζα τσουκνίδας είναι τα υπόλοιπα υλικά που θα
χρειαστούμε.

Όσον αφορά τις ακριβείς ποσότητες για περίπου 30 σαπούνια και σύσταση σε έλαια:
● 80% έξτρα παρθένο ελαιόλαδο (1600g)
● 5% δαφνέλαιο (100g)
● 5% λάδι καρύδας (100g)
● 5% καστορέλαιο (100g)
● 5% αμυγδαλέλαιο (100g)
● 5ml αιθέριο έλαιο λεβάντας
Για να γίνει η σαπωνοποίηση θα χρειαστούμε 247g καυστική σόδα και 734g νερό [3].

Διαδικασία:

Βήμα 1: Ζεσταίνουμε το νερό και λίγο πριν φτάσει σε θερμοκρασία βρασμού, προσθέτουμε
μία χούφτα αποξηραμένο δεντρολίβανο και μία χούφτα αποξηραμένη ρίζα τσουκνίδας, τα
αφήνουμε για περίπου 10 λεπτά. Αφαιρούμε τα βότανα και περιμένουμε να κρυώσει το νερό.
Για να είμαστε σίγουροι ότι κατά την εξώθερμη (παράγει θερμότητα) αντίδραση της
καυστικής σόδας με το νερό το διάλυμά μας δε θα αφρίσει και βγει έξω από την κατσαρόλα,
μπορούμε να βάλουμε την κατσαρόλα με το νερό σε μία λεκάνη ρούχων με πολλά παγάκια
μέσα σε νερό και έπειτα να αρχίσουμε την προσθήκη καυστικής σόδας!

Προσοχή! Βάζουμε την καυστική σόδα με την κουτάλα και με πολύ αργό ρυθμό στο νερό φορώντας τα προστατευτικά γάντια, ανακατεύοντας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε κατανάλωση αρκετού χρόνου αλλά η ασφάλεια παραμένει πάντα πρώτος στόχος. Αυτή η διαδικασία γίνεται σε αεριζόμενο ανοιχτό χώρο και τα αέρια που προκύπτουν αποφεύγουμε να τα αναπνέουμε. Επίσης, κάθε έγκυος γυναίκα οφείλει να απομακρυνθεί εντελώς.

Βήμα 2: Ξεκινάμε να προσθέτουμε τα έλαια αργά αργά. Τα έλαια πρέπει να είναι σε
θερμοκρασία 30-35 °C οπότε μη διστάσετε να τα ζεστάνετε ελαφρώς πριν τα προσθέσετε στο
νερό με την διαλυμένη πλέον καυστική σόδα.
Βήμα 3: Ανακατεύουμε με την κουτάλα για όση ώρα χρειαστεί, μέχρι η υφή του μίγματος να
μοιάζει με αυτήν της μαγειρεμένης μπεσαμέλ (τουλάχιστον 30 λεπτά).
Προσθέτουμε περίπου 5 ml από το αιθέριο έλαιο στα καλούπια ή στο ταψί καλυμμένο με
λαδόκολλα. Μετά από μία ή δύο ημέρες μπορούμε να κόψουμε το σαπούνι στο σχήμα που
θέλουμε.

Επειδή όμως το καλό πράγμα αργεί να γίνει, περιμένουμε το σαπούνι να φτάσει το κατάλληλο pH για το δέρμα τουλάχιστον 3 μήνες τοποθετημένο σε δροσερό και σκιερό μέρος. Μπορούμε να γυρίζουμε τα κομμάτια για να έρχονται σε επαφή με τον ατμοσφαιρικό αέρα ανά 10-20 μέρες.

Το σαπούνι που προκύπτει, είναι έτοιμο για χρήση εφόσον πρώτα ελέγξουμε ότι δεν
προκαλεί ερεθισμούς στο δέρμα μας. Ένας απλός τρόπος για να το εξακριβώσουμε, είναι
τοποθετώντας λίγο απ’ αυτό σε ένα μέρος του χεριού μας και να παρατηρήσουμε αν θα
υπάρξει κνησμός, ή έντονη ερυθρότητα.

Ας ελπίσουμε να πάμε για μαλλί και να βγούμε πάλι με μαλλί!

Πηγές:
[1] https://www.sapoonstore.com/anadromes-faq/sapoon-story
[2]http://www.pathfinder.gr/stories/4034111/sapoyni-apo-elaiolado-o-kallwpismos-thsarhaias-elladas-sthn-europh/
[3] http://www.orestiscraftblog.gr/images/CP_SAP_PDF.pdf

Ακολουθείστε μας και χαρίστε μας ένα like:
Close Menu